175 GW’lık Hedefte Asıl Mesele Üretmek Değil, Doğru Yönetmek
- 18 Kasım 2026
- İş Dünyası
- Durum: Genel
- Dergi: 1817
T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın açıkladığı Milli Enerji 2040 Vizyonu, Türkiye’nin güneş ve rüzgâr enerjisinde 175 GW kurulu güce ulaşmasını öngörürken yatırımların doğru planlanması ve yönetilmesi önem kazanıyor. ARI-ES Enerji Kurucu Ortağı ve Genel Müdürü Ebru Arıcı, enerji yatırımlarında doğru kararların proje geliştirme aşamasında alınmasının önemine işaret ederek mevcut santrallerde kapasite artışı, ekipman yenilemesi ve hibrit yatırımların da bugünden planlanması gerektiğini vurguladı. Arıcı, COP31 kapsamında konuşmacı olarak katıldığı “Enerji Yönetimi ve Kadın Liderliği” panelinde de enerji dönüşümünün yönetim boyutunu ve kadınların sektördeki karar alma süreçlerinde üstlenebileceği rolleri gündeme taşıdı.
Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen COP31, iklim gündeminde söylemden eyleme geçişin, yani taahhütlerin uygulamaya dönüştürülmesinin zirvesi olarak tanımlanıyor. Milli Enerji 2040 Vizyonu’nda güneş ve rüzgâr enerjisinde toplam 175 gigavatlık kurulu güç hedeflenirken bu kapasitenin zamanında devreye alınmasında saha seçimi, izin süreçleri, şebeke bağlantısı ve yatırım yönetiminin birlikte ele alınması gerekiyor.
Türkiye'nin güneş ve rüzgâr kurulu gücü bugün yaklaşık 44 gigavat düzeyinde; 2040 hedefi bu kapasitenin dört katına çıkılmasını öngörüyor. Hedefin tutturulabilmesi için yılda ortalama 9 gigavatlık kurulumun sürdürülebilir olması gerekiyor. Buna karşılık EPDK listelerinde bugün 1.091 proje ve 63 gigavatlık bir kapasite lisans ya da önlisans aşamasında bekliyor; yani hedefin önemli bölümünü karşılayacak proje stoğu hâlihazırda mevcut.
COP31 öncesinde açıklanan Milli Enerji 2040 Vizyonu, Türkiye’nin elektrik üretim kapasitesinde önümüzdeki 15 yıla yönelik kapsamlı bir dönüşüm öngörüyor. Buna göre Türkiye’nin toplam elektrik kurulu gücünün 2025 yılındaki 123 gigavattan 2040 yılında 281 gigavata yükselmesi, yenilenebilir enerji kaynaklarının kurulu güç içindeki payının ise yüzde 63’ten yüzde 77’ye ulaşması hedefleniyor. Bu kapsamda güneş enerjisinde 26 gigavattan 112 gigavata, rüzgâr enerjisinde ise 15 gigavattan 63 gigavata çıkılarak toplam 175 gigavatlık kurulu güce ulaşılması planlanıyor. Rüzgâr hedefinin 6 gigavatlık bölümü deniz üstü rüzgâr yatırımlarından oluşuyor. Hedeflenen kapasitenin hayata geçirilmesi, hedeflenen kapasitenin hayata geçirilmesi, yalnızca yeni yatırımları değil, mevcut kaynakların verimli kullanılmasını ve yatırım süreçlerinin bütüncül bir yaklaşımla yönetilmesini de gerekli kılıyor.
COP31 kapsamında Türkiye’ye yönelik açıklanan finansman ve yatırım anlaşmaları da bu dönüşümün uygulama tarafını güçlendiriyor. Çin Ulusal Enerji İdaresi ile imzalanan mutabakat zaptı, yaklaşık 15 milyar dolarlık yatırımla 7.000 megavatlık güneş ve rüzgâr kapasitesi, enerji depolama sistemleri ve 4.000 megavatlık iletim altyapısını kapsarken, rüzgâr türbini ekipmanının Türkiye’de üretilmesine de kapı aralıyor. Suudi Arabistan ile imzalanan elektrik iş birliği mutabakatı çerçevesinde ACWA Power’ın iki fazda toplam 5.000 megavatlık yatırım geliştirmesi öngörülüyor; ikinci faz 3.000 megavatlık rüzgâr kapasitesinin yanı sıra HVDC iletim ve batarya depolama yatırımlarını içeriyor. Ayrıca Asya Kalkınma Bankası, Asya Altyapı Yatırım Bankası, Dünya Bankası ve İslam Kalkınma Bankası ile toplam 5,1 milyar dolarlık yeşil dönüşüm finansmanı anlaşmaları imzalandı; Dünya Bankası’nın 1,6 milyar dolarlık iklim politikası finansmanı paketi de aynı dönemde duyuruldu.
Bu tabloyu değerlendiren Ebru Arıcı, “COP31’de açıklanan anlaşmalar, Türkiye’ye yönelik yatırım iştahının güçlü olduğunu gösteriyor. Dikkat çekici olan, bu anlaşmaların yalnızca santral yatırımı içermemesi; depolama ve iletim altyapısı da aynı paketin içinde yer alıyor. Yani uluslararası yatırımcı da meseleyi tek tek projeler olarak değil, bir sistem olarak görüyor. Bundan sonrası planlama ve uygulama meselesi: bu kapasitenin sahaya inmesi, saha seçiminden izin süreçlerine, şebeke bağlantısından inşaat yönetimine kadar her adımın bugünden hazırlanmasına bağlı” dedi.
YATIRIMLARIN GELECEĞİNİ DOĞRU PLANLAMA VE YÖNETİM BELİRLİYOR
Güneş ve rüzgâr enerjisinde belirlenen kapasite hedeflerine ulaşılmasında projelerin geliştirme aşamasındaki kararların belirleyici olduğunu ifade eden ARI-ES Enerji Kurucu Ortağı ve Genel Müdürü Ebru Arıcı, saha seçiminin yalnızca enerji üretim potansiyeline göre yapılmaması gerektiğini belirtti. Arazi kullanımı, çevresel koşullar, ekipman lojistiği, izin süreçleri ve şebeke bağlantısının bir bütün olarak değerlendirilmesinin yatırım takvimini doğrudan etkilediğine dikkat çeken Arıcı, “Rüzgârı güçlü bir saha bulduğunuzda yatırımın en önemli adımlarından birini atmış olursunuz. Ardından türbinleri nereye yerleştirebileceğinizi, ekipmanı sahaya nasıl taşıyacağınızı ve ürettiğiniz elektriği hangi noktadan şebekeye vereceğinizi çözmeniz gerekir. Bağlantı noktasının değişmesi, enerji nakil hattının güzergâhını ve buna bağlı izinleri de değiştirebilir. Bu kararları proje başında birlikte ele aldığımızda hem yatırım bütçesi hem de santralin devreye giriş tarihi daha öngörülebilir hâle geliyor” dedi.
2040 hedeflerine ulaşılmasında yeni santrallerin yanı sıra mevcut tesislerin üretim potansiyelinin değerlendirilmesinin de önemli bir fırsat sunduğunu belirten Arıcı, uygun sahalarda türbin yenilemesi, kapasite artışı ve güneş enerjisi ilavesiyle hibrit projelerin geliştirilmesinin ilave üretim kapasitesi oluşturabileceğini ifade etti. Mevcut üretim verilerinin ve şebeke bağlantılarının yatırım kararlarında önemli avantajlar sağladığını vurgulayan Arıcı, “İşletmedeki bir rüzgâr santralinde yıllara yayılan üretim verisi, yeni bir yatırım kararı için önemli bir avantaj. Bu veriyle türbin yenilemesinin yıllık üretime etkisini hesaplayabilir, uygun bir sahada güneş ilavesinin üretimi gün içine nasıl yayacağını inceleyebilirsiniz. Ardından mevcut bağlantının ilave gücü hangi koşullarda taşıyabileceğine bakarsınız. 2040’a doğru her yıl ne kadar yeni kapasiteyi işletmeye alabileceğimizi planlarken, yeni sahalarla birlikte bu projeleri de bugünden hazırlamamız gerekiyor. Depolama tarafı da aynı tabloyu gösteriyor: bugün 35 gigavatın üzerinde depolama kapasitesi lisanslanmış durumda, ancak işletmeye geçen bölüm 500 megavatın altında. Önümüzdeki dönemin en belirleyici başlıklarından biri bu kapasitenin sahaya inmesi olacak” ifadelerini kullandı.
Enerji yatırımlarının geliştirilmesi ve yönetilmesinde teknik uzmanlığın yanı sıra stratejik karar alma becerisi, farklı disiplinlerin koordinasyonu ve nitelikli insan kaynağı da önem taşıyor. Bu kapsamda enerji sektöründe kadınların yatırım geliştirme, yönetim ve politika oluşturma süreçlerindeki temsilinin güçlendirilmesi, dönüşümün sürdürülebilirliği açısından öne çıkıyor. Ebru Arıcı, COP31 kapsamında “Enerji Yönetimi ve Kadın Liderliği” başlığıyla düzenlenen iki ayrı panelde konuşmacı olarak yer aldı. 10 Kasım 2026 tarihinde COP31 Yeşil Bölge’de AK Parti Genel Merkez Kadın Kolları Standı’nda, Emel Gözükara’nın moderatörlüğünde gerçekleşen ilk oturumda kadın liderliği perspektifiyle enerji arz güvenliği, yenilenebilir enerji yatırımları, enerji verimliliği, elektrifikasyon ve sürdürülebilir yapılar başlıkları ele alındı. 11 Kasım 2026 tarihinde COP31 Mavi Bölge Kadın Etkinlik Alanı’nda, AK Parti Kadın Kolları Genel Merkezi tarafından düzenlenen ve Özlem Erol’un moderatörlüğünde gerçekleşen ikinci oturumda ise Gaziantep Milletvekili Doç. Dr. Derya Bakbak, Enerji Verimliliği ve Yönetimi Derneği (EYODER) Genel Sekreteri Yasemin Somuncu, ARI-ES Enerji Kurucu Ortağı ve Genel Müdürü, TÜREB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ebru Arıcı ile USENS Büyümeden Sorumlu Başkan Yardımcısı ve Yeşil Yakalı Kadınlar Derneği (YEYKAD) Başkanı Sedef Budak bir araya geldi. Her iki panelde de kadınların enerji sektöründeki yatırım, karar alma, politika geliştirme ve teknik uygulama süreçlerindeki rolü ile yeşil dönüşümde üstlendikleri sorumluluklar değerlendirildi.
https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7528752712096862208





