Dünyanın hidroelektrik enerji alanında en büyük sivil toplum kuruluşu olan Uluslarası Hidoelektrik Enerji Birliğince ( IHA ) Hidoelektrik Enerji 2050 raporu yayınlandı.

Yatırımlar Dergisi enerji sektörü için önem arz eden bu raporla ilgili olarak ülkemiz hidroelektrik enerji sektörünün duayen ismi, HESİAD Yönetim Kurulu üyesi ve Limak Holding Enerji Üretim Grubu Genel Müdürü Taner Ercömert’in görüş ve değerlendirmelerini aldı.

En büyük yenilenebilir kaynak olan Hidroelektrik Enerji, kesintili yenilenebilir kaynakların giderek artan paylarının entegrasyonunu da sağlayarak temiz enerjiye geçişi kolaylaştıracaktır.

Ercömert, sektörün çok önemli bir sivil toplum kuruluşu olan bu birlikce raporda fosil yakıtlardan temiz enerjiye geçişi desteklemek ve iklim değişikliğiyle mücadele etmek için 2050 yılına kadar küresel kurulu sürdürülebilir hidroelektrik kurulu kapasite miktarında önemli boyutta girişim değişikliği olması gerektiğinin ve bunun için bağımsız enerji kuruluşlarının Net Sıfır'a giden modellenmiş yolları değerlendirmesine ve ayrıca planlanmış hidroelektrik kapasitenin kapsamlı olarak yeniden masaya yatırılmasına ihtiyaç duyulduğunun belirtildiğini dergimize aktarmıştır.

Taner Ercömert raporda da belirtildiği üzere, Hidroelektrik Enerjinin 2020 yılı sonu itibarıyla dünya elektriğinin % 15'inden fazlasını sağlayan ve 1 300 GW'ın üzerinde kurulu güçle en büyük yenilenebilir elektrik kaynağı olduğunu ve 2020 ve öncesi yıllarda tek başına diğer tüm yenilenebilir enerjilerin toplamından daha fazla elektrik ürettiğini vurguladı.

Dünya için temiz enerjiye geçiş acil ve hayati bir husustur.

Raporda da belirtildiği üzere, hidroelektrik, taşkın ve kuraklık kontrolü ve sulama gibi çok çeşitli enerji dışı faydalar sağlamada elektrik üretim teknolojileri arasında benzersizdir. Kalkınma dolasıyla talepteki artışlar ve küresel iklim değişikliğiyle ilgili zorluklar hem elektrik üretim miktarını artırmamız hem de hidroelektrik, güneş, rüzgar ve jeotermal enerji gibi düşük karbon kaynaklarının katkısını önemli ölçüde artırmamızı gerektiriyor. Dünya için temiz enerjiye geçiş acil ve hayati bir husustur.

Tecrübeli enerji uzmanlarından Ercömert sektör için önem arz eden bu raporda dünya genelinde halen gücü 500 GW'ı aşan yeni hidroelektrik santralın kurulumunun planlandığı, ancak bu değerin tehlikeli boyuttaki küresel ısınmayı sınırlamak için gerekenden az olduğunu, hem Uluslararası Enerji Ajansının hem de Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansının elektrik sektörü gelişim modellerinde, küresel ısınmayı 2°C'nin altında tutmak için 2050'ye kadar yaklaşık 850 GW’lık yeni hidroelektrik kapasitesi gerekeceği ; şayet sıcaklık artışının 1,5°C'nin altında sınırlama hedefi baz alınırsa ise bu durumda daha iddialı net sıfır hedefi için, 1 200 GW'dan fazla ek hidroelektrik kapasiteye ihtiyaç duyulacağının belirtildiğini söyledi.

2020'de küresel kurulu hidroelektrik enerji kapasitesi 1 330 GW'a ulaşmış olup sektör, sektör geçen yıl 4 370 TWh'la yıllık hidroelektrik enerji üretim rekoru kırmıştır.

Raporda temiz enerji karışımında, uzun süreli enerji depolama kaynağı olarak pompaj depolamalı HES’lerin günden güne artan önemi vurgulanarak, yapımı planlanan projelerin gerçekleşmesi durumunda dev bataryalar olarakta adlandırılan pompajlı HES’lerin kurulu gücünün mevcut kapasitenin iki katına çıkacağı da belirtilmektedir.

2020 sonunda küresel kurulu hidroelektrik enerji kapasitesi 1 330 GW'a ulaşmış olup sektör, sektör geçen yıl 4 370 TWh'la hidroelektrik enerji üretim rekoru kırmıştır. Hidroelektrik kurulu gücünde Çin 370 GW'la ilk sırada olup Türkiyemiz ise 31.5 GW'la 9. sırada yer almaktadır.

2021’de HES kurulu gücü 1350 GW’ı ; yıllık ortalama hidroelektrik enerji üretim kapasitesi ise 4500 TWh’ı geçti.

IHA, 2050 yılına kadar en az ilave 850 GW'lık hidroelektrik kapasite kurulumunu kolaylaştırmak için bir dizi politika uygulanmasını önermektedir. Devletler hidroelektrik yatırımlarını teşvik etmek için finansal mekanizmalar kullanmalıdır. Uygun teknolojinin kullanımını güvence altına almak için, yatırımcılara esneklik ve depolama için uygun şekilde ödeme yapılmalı ve gelirlerinin uzun vadeli güvenilirliği sağlanmalıdır. Sürdürülebilirlik ve iklim direnci konuları, yeni hidroelektrik santrallerinin planlanması ve işletilme sürecine dahil edilmelidir. Sektörde yatırımları düzenleyenler ve bu konudaki politika yapıcılar hidroelektrik santral modernizasyonu ve güç artışı faaliyetlerini kolaylaştırmalıdır ve şüphesiz bu alandaki düzenleyici çerçeveler zamanında ve uygun şekilde tasarlanmış olmalıdır.

Dünyada HES kurulu gücünün günümüz itibarıyla 1350 GW’ı ; yıllık ortalama hidroelektrik enerji üretim kapasitesi ise 4500 TWh’ı geçmiştir.

Sürdürülebilir hidroelektrik, ülkelerin sürdürülebilir kalkınmayı başarmalarına, yenilenebilir enerji hedeflerine ulaşmalarına ve iklim değişikliği konusunda mesafe kat etmelerine yardımcı olmada önemli bir role sahiptir.  Hidroelektrik, geleceğin enerji sistemlerinde yalnızca yenilenebilir bir enerji kaynağı olarak değil, aynı zamanda diğer yenilenebilir enerjilerin hayati bir etkinleştiricisi olarak da rol oynayacaktır. Memnunuiyet vericidir ki, rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesi, düşen maliyetler nedeniyle son yıllarda hızla büyümüştür ve hem dünyada ve hemde ülkemizde hızla büyümeye devam edecektir. Ancak bunlar günden güne ve saatten saate göre değişken ve kesintili yenilenebilir kaynaklar olduklarından, gelecekteki elektrik üretiminde güvenlik ve esneklik sağlamak çok önemli olacaktır. Enerji üretimli amaçlı baraj ve hidroelektrik santral rezervuarları ve pompaj depolamalı hidroelektrik santraller, esnek tedarik kapasitesindeki büyük payıyla küresel elektrik esnekliğinde halihazırda büyük bir rol oynamaktadır. Birçok tesis, üretimi hızla artırabilir veya azaltabilir ve böylece değişen talebi veya rüzgar ve güneş durumunda elektrik üretimindeki artış veya düşüşü karşılayabilir. Bu şekilde, yeni hidroelektrik kapasitesine yatırım yapmak, rüzgar ve güneş enerjisi için bir katalizör ve tamamlayıcı olacak ve değişen hava koşullarında daha güvenilir bir yedekleme sağlayacaktır.

IHA raporunda ifade edildiği gibi, geleceğin enerji sistemlerini bütünsel olarak ve farklı düşük karbonlu enerji kaynaklarının nasıl dengeleneceğini düşündüğümüzde, hidroelektrik enerjinin genişlemesi ve gelecekte de bugünki gibi enerji karışımının önemli bir parçası olması gerektiği açıktır. Hidroelektrik enerji, değişken yenilenebilir kaynakların giderek artan paylarının entegrasyonunu ve iklim direncini sağlayarak oynayacağı kilit bir role sahiptir.

Ülkemizde HES'lerde yeni hedef 35 GW'ın geçilmesidir.

Ember araştırma kuruluşunca yayınlanan Küresel elektrik incelemesi Türkiye raporunda da vurgulandığı üzere Hidroelektrik, Türkiye'de en önemli yenilenebilir elektrik kaynağı olmaya devam etmektedir. Rüzgar ve güneş, 2020'de Türkiye'nin elektrik üretiminin % 12'sini oluştururken hidroelektrik, biyoenerji ve diğer yenilenebilir kaynaklar ise elektrik üretiminin % 31'ini karşılamıştır.

Yenilenebilir kaynaklı güçte ve üretimde aslan payı halen % 60’ı aşan bir oranla hidroelektrik enerjinin olup ülkemizde hidroelektrikte büyük bir başarıya ulaşılmıştır. Ülkemizin hidroelektrik enerji kurulu gücünün 2000’de 11.17 GW iken 20 yılda hidroelektrik kurulu gücü 2000’deki gücün 2.8 katına yükselerek, Eylül 2021 itibarıyla 31.5 GW geçilmiştir, bu yıl sonunda 32 GW’a ulaşılması beklenilmektedir.

HES sektörü 2030’a kadar 35 GW’a ulaşılmasını hedeflemektedir.

Dünyanın net sıfır hedeflerinin hidroelektrik enerjisinin yeniden canlandırılmasına ihtiyacı vardır. Hidroelektrik enerjisinin dünya genelinde ekonomik olarak kullanılabilir potansiyelinin yaklaşık yarısı, özellikle yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerde olmak üzere, henüz işletmeye alınmamış durumdadır.

Taner Ercömert, Yatırımlar Dergisi'ne yaptığı açıklamasında, düşük karbonlu hidroelektrik enerji kapasitesinin rüzgar ve güneş enerjisinin daha hızlı entegrasyonu için hayati önem taşımakta olduğunu, 2030'a kadar küresel hidroelektrik kurulu gücünün % 17 / yaklaşık 230 GW artmasının beklenildiğini, Uluslararası Enerji Ajansınca bu yıl yapılan hidroelektrik enerji gelişim öngörüsüne göre, küresel hidroelektrik gücün 2030’da 1557 GW’a ulaşması ve Türkiye'nin güçlü bir ivmeye sahip olan hidroelektrik gelişimiyle Avrupa'daki en büyük hidroelektrik kapasite artışını sağlamasının beklenildiğini, ülkemizde ise HES'lerde yeni hedefin 35 GW'ın geçilmesi olduğu hususlarını da belirtmiştir.

https://www.hydropower.org/publications/hydropower-2050-identifying-the-next-850-gw-towards-2050

Linkedin Paylaşımımızı Görmek İçin Bu Linke Tıklayabilirsiniz...