Tüpraş, 2023 yılı dokuz aylık dönemde modernizasyon ve enerji verimliliği konularında projelerini sürdürerek, toplam 204 milyon dolar (153 milyon dolar rafinaj) yatırım harcaması gerçekleştirdi.

Yapılan yatırım harcamasının yaklaşık %50’si sürdürülebilirlik odaklı yatırım harcamalarını kapsıyor. 2023 yılında toplam yatırım beklentisi ise 350 milyon ABD doları olarak belirlendi. Bu yatırımlarının yaklaşık %60’ı enerji verimliliği ve çevre projeleri olmak üzere sürdürülebilirlik odaklıdır.

2023 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin net dönem kârı 21,3 milyar TL Oldu ...

Tüpraş  faaliyet raporuna göre, 2023’ün dokuz ayında şirketin toplam üretimi, geçen yılın ilk yarısına göre yüzde 10 düşüşle 17,9 milyon ton oldu.

2023 yılı dokuz aylık dönemde, yurt içi satışlar geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 3 artışla 17,7 milyon ton, uluslararası satışlar dahil toplam 21,9 milyon ton oldu.

Dokuz aylık dönemde 46.483,5 milyon TL faaliyet kârı elde edildi. 156,9 milyon TL yatırım faaliyet geliri ve öz kaynak yöntemiyle değerlenen OPET Petrolcülük A.Ş. yatırımlarından gelen 1.387,8 milyon TL kârın ve 3.663,6 milyon TL net finansman giderinin etkisiyle, toplamda 44.364,6 milyon TL vergi öncesi konsolide kâr gerçekleşti ve 8.815,0 milyon TL dönem vergi gideri sonrası 35.549,6 milyon TL net dönem kârı belirlendi.

Tüpraş’ın net rafineri marjı ilk altı ayda 9,6 USD/varil seviyesinde iken dokuz aylık dönemde 13,3 USD/varil seviyesine yükseldi. Kapasite kullanımı ilk altı ayda yüzde 77 iken dokuz aylık dönemde yüzde 84 olarak gerçekleşti.

Sürdürülebilirlik Yönetimi ve 2023 Yılı Çalışmaları 

Tüpraş 2021 yılında sürdürülebilirlik anlayışını destekleyen yeni alanlara yatırım yaparak, ülkemizde enerji sektörünün dönüşümüne liderlik etmek  için rafinerilerini daha rekabetçi ve kârlı hale getirmek, dengeli ve çeşitlendirilmiş bir temiz enerji portföyüne sahip olmak ve lider karbon nötr enerji şirketine dönüşmek amacıyla Stratejik Dönüşüm Planı’nı açıklamıştı.

Dönüşüm planının bir parçası olarak; 2017 yılı baz alınmak suretiyle üretim faaliyetlerinden kaynaklanan Kapsam 1 ve Kapsam 2 emisyonlarının 2030 yılında %27 oranında, 2035 yılında %35 oranında, 2040 yılında %49 oranında azaltılması, 2050 yılında ise emisyonların tamamının eliminasyonu hedefleniyor. Şirket, Stratejik Dönüşüm Planı kapsamında, emisyon azaltım hedeflerine önemli ölçüde katkı sağlayacak olan Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) üretimi için önemli bir adım hayata geçirildi. Gelecekteki dört iş odağından biri olan “biyoyakıtlar” alanına yönelik olarak, İzmir rafinerisinde atık bitkisel ve hayvansal yağlardan biyoyakıt üretmek için harekete geçildi. UOP Ecofining™ teknolojisinin kullanımı için Honeywell ile lisans anlaşması imzalandı. Devreye alınacak olan SAF üretim tesisi temel mühendislik çalışması tamamlandı. Detay mühendislik çalışmaları devam ediyor.

Türkiye’nin en büyük hidrojen üreticisi olan Tüpraş, sıfır emisyon ile ön plana çıkan elektrolizörlerle yeşilhidrojen üretme odak alanı doğrultusunda 20 MW’lık elektrolizör kurulumuna yönelik çalışmalara devam ederek, 2022’de temel mühendislik çalışması için ihaleye çıkmıştı. Demo tesisin 2025 yılında devreye alınması hedefleniyor.

Tüpraş bağlı ortaklığı,  Entek, Resmî Gazete’de 19 Kasım 2022 tarihinde yayımlanan yeni mevzuatlar kapsamında depolama tesisi kurmak taahhüdü ile 190 MW GES ve 1.293,1 MW RES olmak üzere toplam 23 proje ile 1.483,1 MW ilave kapasite için EPDK’ya ön lisans başvurusu gerçekleştirdi. Bu ön lisans başvuruları kapsamında, toplam 397,7 MW kurulu güce sahip 6 adet depolamalı RES için ön lisans alınarak, projelerin geliştirme ve izin süreçlerine başlandı. Ön lisans almış olan 6 proje için Teknik Etkileşim Analizi (TEA) ve ÇED başvuruları yapılmış olup süreçleri devam ediyor. Kalan projelerin EPDK tarafından değerlendirme süreçleri devam ediyor.

Ayrıca, Entek’in yaklaşık %75, Opet’in ise yaklaşık %25 pay sahibi olacağı, İzmir ilinin Kınık ilçesindebulunan 54 MW kurulu güç kapasiteli Kınık RES’e sahip olan Esinti Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş. hisselerinin yaklaşık %40’ının doğrudan, yaklaşık %34,7’lik kısmının ise dolaylı olarak devralınması işlemi için Rekabet Kuruluna başvuru yapıldı. İşlemin tamamlanması durumunda Kınık RES'in de katılımı ile Entek'in toplam Sıfır Karbon Elektrik kurulu gücü 384 MW'a, toplam kurulu gücü de 496 MW'a yükselecek.

Rafineri sahalarında da sıfır karbonlu elektrik üretimine yönelik yatırımlar kapsamında, Kırıkkale Rafinerisinde 57,8 MW kurulu güce sahip olması planlanan GES lisanslı hibrit tesisinin ilk fazı olan 12,6 MW'lık kısmının kurulumu tamamlanıp, gerekli izinler alınarak üretime başlandı. 16,72 MW kapasiteli 2. Etap GES’in saha çalışmaları devam ediyor. 28,5 MW kapasiteli 3. Etap GES projesinin ise EPDK tarafından olumlu sonuçlandığı duyuruldu. Ayrıca Kırıkkale Rafineri sahasında kurulması planlanan 51,3 MW depolama kapasiteli GES için EPDK’nın değerlendirme süreci devam ediyor. 

İzmir Rafinerisinde 1,2 MW kapasiteli GES ve 12,6 MW kapasiteli RES ihale süreçleri devam ediyor. Batman Rafinerisinde ise 5,0 MW kapasiteli GES projesinin inşaatı tamamlanarak, toplam 7,0 MW kapasiteli GES kurulu gücüne ulaşıldı.

Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri

Tüpraş Ar-Ge Merkezi, kârlılığı artıracak projeleri hayata geçirirken Tüpraş’ın Stratejik Dönüşüm Planı çerçevesinde yeni yatırım alanlarında yenilikçi çözümler ve teknolojiler ile şirketi geleceğe hazırlıyor.

Şirket stratejisi ile hizalı olacak şekilde Ar-Ge faaliyetleri sürdürülebilir rafinaj, yenilikçi proses teknolojileri, karbondioksit tutma, yakalama ve dönüşüm, temiz hidrojen, yenilenebilir yakıt, döngüsel ekonomi, enerji verimliliği, dijitalleşme ve ticarileşme odak alanlarında ulusal ve uluslararası iş birlikleriyle yürütülüyor. Mevcut durumda Ar-Ge Merkezi’nde 3 adet Tübitak destekli, 11 adet AB destekli ve 18 adet öz kaynaklarla yürütülen proje bulunuyor. Bugüne kadar Avrupa Birliği Çerçeve Programlarına (FP7, H2020, HE) toplamda 98 proje başvurusu yapılmış ve 22 proje Avrupa Komisyonu tarafından fonlanmaya hak kazandı. Avrupa Birliği Ufuk Avrupa programında temiz hidrojen ve yenilenebilir yakıt alanlarında IS2H4C ve FUEL-UP isimli iki yeni proje kabulü aldı.

FUEL-UP (Production of advanced bioFUELS via pyrolysis and UPgrading of 100% biogenic residues for aviation and marine sector, including full valorisation of side streams) projesinde orman atıklarından elde edilen piroliz yağlarının hidrokatalitik yöntemler ile gelişmiş biyoyakıtlara dönüştürülmesiyle havacılık ve deniz taşımacılığında sera gazı emisyonlarının 80% azaltılması hedefleniyor. IS2H4C (Sustainable Circular Economy Transition: From Industrial Symbiosis to Hubs for Circularity) projesinde döngüsel ekonomi çerçevesinde rafineri baca gazından tutulacak CO2 ve kurulacak yeşil H2 altyapısı kullanılarak, sahaya entegre edilecek dönüşüm prosesleri ile önce e-metanol, devamında poliüretan üretilmesi hedeflendi.

Ar Ge Merkezi’nin faaliyete geçmesinden bu yana yapılan toplam patent başvurusu sayısı; 73’ü ulusal, 30’u uluslararası olmak üzere 103’e ulaştı. Tüpraş 2023 yılında 1 adet ulusal marka başvurusu yaptı. Toplamda 9'u uluslararası (3 EU, 1 WIPO) tescilli, 41’i ulusal tescilli olmak üzere 50 adet markası bulunuyor.  

https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7123054284824358913