Türkiye İMSAD, yapı sektörü ve ekonomi çevreleri tarafından
dikkatle izlenen aylık sektör raporunu açıkladı. Türkiye İMSAD Ekim
2017 Sektör Raporu'na göre Türkiye ekonomisi ve inşaat sektöründeki
hızlı büyümeye karşın, hem ekonomiye hem de inşaat sektörüne yönelik
temkinli bir beklenti hakim.
Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği (İMSAD)'nın,
sektörün en önemli çatı kuruluşu olarak hazırladığı Ekim 2017 Sektör
Raporu'nda son iki yıldır ekonominin itici konumunda olan inşaat
sektörünün ağırlıklı olarak konut üretimi ve konut satışları ile
dinamiklerini sürdürdüğü belirtildi. Bu çerçevede konut satışlarına ve
biriken konut stoku ile birlikte inşaat sektöründeki ödeme sisteminin
sıhhatine ilişkin kaygıların ortaya çıktığı ifade edildi. Raporda,
özellikle konut tarafında talepte doygunluk noktasına gelinirken,
konut satışlarında yavaşlama olasılığının arttığı vurgulandı. Ödeme
sistemi ile ilgili olarak da inşaat sektörünün kendi dinamikleri
içinde yeni yöntemler ile akışını sürdürdüğüne dikkat çekildi.

Sektörde yeni bir arz-talep dengesi oluşacak

İnşaat sektöründe daha çok, talep tarafı canlı iken pazara giren
oyuncu sayısındaki artış, sıkıntı kaynağı olarak gösteriliyor. İnşaat
sektörünün önümüzdeki dönemde yeni bir arz-talep dengesi kuracağının
belirtildiği raporda, inşaat sektöründe sistematik bir kriz
olasılığının çok düşük olduğu, ancak arz tarafında bir konsolidasyonun
kaçınılmaz göründüğü vurgulanıyor.

Stok erime hızı düşüyor konut arzı satışların önünde gidiyor

Türkiye İMSAD Ekim 2017 Sektör Raporu'nda, şu ifadeler yer alıyor:
Yeni konutların stok erime hızı Şubat ayından bu yana geriliyor. Eylül
ayında yılın en yüksek konut satışının gerçekleşmiş olmasına karşın
stok erime hızı da en yavaş seviyesine indi. Eylül ayında stokların
erime hızı adet bazında yüzde 2,7, metrekare bazında ise yüzde 2,5
oldu.
(Stok olarak, tamamlanmış veya yüzde 70'ine kadar tamamlanmış
konutlar kabul ediliyor). Satışlar en yüksek seviyeye çıkmışken yeni
konutlardaki stok erime hızındaki gerileme, artan bir konut arzı
olduğunu gösteriyor. Konut arzındaki bu genişleme fiyatlar üzerinde de
baskı yapmaya devam ediyor. Eylül ayında konut satışına yönelik vergi
indirimlerinin sona ermesi nedeniyle satış tarafındaki olası yavaşlama
da stok erime hızını olumsuz etkileyebiliyor.

İstihdam seviyesi, üretimde canlılığın sürdüğünü gösteriyor

İnşaat sektörü istihdamı mevsimsellik ile birlikte Mayıs-Eylül
aylarında en yüksek seviyelerine çıktı. 2017 yılı Temmuz ayı
itibarıyla inşaat sektöründe istihdam 2,18 milyon kişi ile yine yüksek
seviyelere çıkarak, bu yılın da en yüksek seviyesine ulaştı. İnşaat
sektöründe Temmuz ayındaki 2,18 milyon kişilik istihdam, inşaat
faaliyetlerinin de yüksek seviyelerde gerçekleştiğini gösteriyor.
Üçüncü çeyrekte inşaat sektörünün üretim tarafında yüksek bir
performans olduğu görülüyor.
Eylül ayında vergi indirimlerinin sona ermesi konut satışlarını
yükseltti

Konut satışları Eylül ayında 140 bin 298 adet ile tarihi zirvesine
ulaştı. Eylül ayı sonunda sona eren vergi ve harç indirimleri
nedeniyle konut talebinde önemli bir sıçrama yaşandı. Eylül ayında
konut satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,8 arttı. Eylül
ayındaki sıçrama ile birlikte yılın ilk dokuz ayında konut satışları
geçen yıla göre yüzde 10,1 arttı ve 1 milyor 30 bin 728 adede ulaştı.

İstanbul'da konut satışları yeni yaşam alanlarında yoğunlaştı

2016 yılında İstanbul'da toplam 226 bin 876 adet konut satıldı. Bu
konutların yaklaşık 107 bin kadarı birinci el yani yeni, 119 bin 870'i
ise ikinci el yani mevcut konutlardan oluştu. İstanbul'da konut
satışlarının ilçeler itibarıyla dağılımında Esenyurt 40 bin 436 satış
ile ilk sırada yer aldı. İstanbul'da satılan her 100 konutun 17,8
adedi Esenyurt'ta satıldı. Esenyurt'ta aynı zamanda birinci el
konutların satışları ikinci el konut satışlarının üzerinde
gerçekleşti. Sancaktepe, Beylikdüzü ve Pendik'te de konut satışları
yüksek gerçekleşti. İstanbul'da konut satışları yeni yaşam ve konut
alanlarında yoğunlaştı. Şişli, Beşiktaş, Sarıyer, Beyoğlu gibi merkezi
ve yerleşik ilçelerde konut satışları daha düşük gerçekleşti.


İnşaat maliyetlerinde artış

Bina inşaat maliyetlerindeki artış Eylül ayı sonu itibarıyla
yıllık bazda yüzde 22,1 olarak gerçekleşti. Aynı dönemde bina inşaat
maliyetlerini oluşturan iki ana kalemden malzeme maliyetleri yüzde
25,1 ve işgücü maliyetleri ise yüzde 12,9 yükseldi.

İnşaat sektörü yurtiçi kredilerinde hızlı büyüme

İnşaat sektörünün kullandığı yurtiçi krediler Ağustos ayı sonu
itibarıyla sekiz aylık süreçte yüzde 18,4, yıllık (geçen yılın Ağustos
ayına göre) yüzde 21,6 arttı. İnşaat sektöründe önemli bir kredi
genişlemesi yaşanıyor. Kredi hacmindeki bu hızlı genişlemenin bir
bölümünün yeni işler için, bir bölümünün ise işletme sermayesi
eksiğini kapatmak için olduğu öngörülüyor. Gayrimenkul sektöründe ise
kredi kullanımındaki artışın üçüncü çeyrekte durağanlaştığı görülüyor.
Yurtdışından kredi kullanımında inşaat sektörünün kredileri ilk sekiz
ayda yüzde 13,9 artarken, gayrimenkul sektörünün kredileri yine ilk
sekiz ayda yüzde 8,4 azaldı. İnşaat sektöründe kredi stoku önemli bir
büyüklüğe ulaştı.

İnşaat malzemesi sanayi üretimi Ağustos'ta yüzde 4,0 arttı


2017 yılı Ağustos ayında inşaat malzemesi ortalama sanayi üretimi
2016 yılı Ağustos ayına göre yüzde 4 arttı. Temmuz ayı üretimindeki
sıçramanın ardından üretim artışı Ağustos ayında normalleşti. Ağustos
ayı üretim artışı iç ve dış talebin de istikrarlı şekilde arttığını
gösteriyor. Üretim artışında mevsimsellik ve baz etkisinden çok
sektörün kendi iç dinamikleri belirleyici olmaya başladı. Ağustos
ayındaki üretim artışı ile birlikte Ocak-Ağustos dönemi üretimi de
geçen yılın yüzde 3,8 üzerinde gerçekleşti. 2017 yılı Ağustos ayında
inşaat malzemeleri alt sektörlerindeki sanayi üretiminde artış eğilimi
ağırlık kazandı. 26 alt sektörden 19'unda üretim geçen yıla göre
artarken, 7 alt sektörde üretim geçen yıla göre geriledi. Ocak-Ağustos
döneminde ise 19 alt sektörde üretim geçen yılın üzerinde gerçekleşti.

Yıllık ihracat 15,75 milyar dolar oldu

İnşaat malzemeleri ihracatı 2016 yıl sonunda 15,24 milyar dolara
kadar gerilemişti. 2017 yılının ilk sekiz ayında ise ihracat geçen
yılın aynı dönemine göre yüzde 4,1 artış gösterdi. Böylece inşaat
malzemeleri yıllık sanayi ihracatı da Ağustos ayı itibarıyla 15,75
milyar dolar olarak gerçekleşti. Yıllık ihracat büyüklüğünün 2017
genelinde artacağı öngörülüyor.

Yıllık ithalat 8,54 milyar dolara geriledi

2017 yılının sekiz ayında inşaat malzemeleri ithalatı geçen yılın
aynı dönemine göre yüzde 11,6 geriledi. Temmuz ayındaki artışın
ardından ithalat Ağustos ayında yeniden geriledi. Buna bağlı olarak
2017 yılı Ağustos ayı itibarıyla yıllık ithalat da 8,54 milyar dolara
indi. 2017 yılının geri kalan aylarında da ithalatta gerilemenin
süreceği bekleniyor. Özellikle konut dışı bina yatırımlarındaki
yavaşlama, ithalatı sınırlamaya devam ediyor.