Müteahhitler yurt dışında teminat mektubu  yurt içinde tasfiye sorununa çözüm bekliyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) ev sahipliğinde "Yurt Dışı Müteahhitlik Hizmetleri Ödül Töreni" Ankara'da yapıldı.

Dünya çapında referans alınan inşaat sektörü dergisi ENR’ın (Engineering News Record), her yıl firmaların ülkeleri dışında gerçekleştirdiği projelerden elde ettiği gelirleri esas alarak "Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi Listesi"ne giren firmaların ödüllendirilmesi amacıyla düzenlenen törende Ticaret Bakanı Ömer Bolat yurt dışı müteahhitlik ve teknik müşavirlik hizmetlerinin Türkiye'nin uluslararası düzeydeki stratejik konumunu ve ekonomik potansiyelini gösteren sektörlerden biri olduğunu söyledi.

Türkiye'nin, dünya inşaat sektörünün etkin yayınlarından ENR Dergisi'nin 2024 yılındaki listesinde müteahhitlik şirketi sayısına göre 43 firma ile Çin'den sonra ikinci sırada, uluslararası gelirlere göre de 8'inci sırada yer aldığını  belirten Ömer Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Eylül ayı itibarıyla yurt dışı müteahhitlik sektörünün proje büyüklüğü 515 milyar dolar seviyesine ulaştı. 137 ülkede 12 bin 277 müteahhitlik projesinde Türk şirketleri tercih edildi. 2002 yılında proje adedi 2 bin 425 iken, 2003'ten bu yana 9 bin 852 proje kazanılmıştır. Geçen yıl rekor bir yıl oldu ve 28 milyar dolar değerinde proje üstenildi. Hava yollarından otoyollara, enerji santrallerinden demir yollarına kadar Türkiye'nin küresel müteahhitlik listelerinde üst sıralara yükselmesine katkı sağlayan sektörümüz, ekonomimiz için önemli bir başarı gösteriyor."

Bolat, teknik müşavirlik sektörünün de her geçen gün başarısını artırdığını ve müşavirlerin 138 farklı ülkede 3,3 milyar dolarlık proje kazandığına işaret ederek, teknik müşavirlikte de yıllık ortama 200 milyon dolarlık gelirin yakalandığını söyledi.

Suudi Arabistan'ın açıkladığı 2030 Vizyonu kapsamında yüz milyarlarca dolarlık projelerin sektöre büyük fırsat sunduğunu belirten Bolat, müteahhitlerin Suudi Arabistan'da geçen yıl üstendiği 3 milyar dolara yakın projenin gelecek adına kendilerini yüreklendirdiğini bildirdi.

Bolat, Türkiye'nin Irak ile ilişkilerde çok parlak bir dönemde olduğuna işaret ederek, "Toplam 35 milyar dolar proje stoku ile müteahhitlik sektörümüzün ihale kazandığı 3'üncü ülke olan Irak ile önemli anlaşmalar imzalandı. Kalkınma Yolu Projesi Mutabakat Zaptı ve Su Alanında İşbirliği Çerçeve Anlaşması iki ülke arasında yeni fırsatlara yol açacaktır" dedi. Bolat, Irak'a yakın zamanda müteahhitlik ve ticaret heyeti ziyareti gerçekleştireceklerini kaydetti.

TMB Başkanı M. Erdal Eren, Türk müteahhitlerin yurt dışı hedeflerini gerçekleştirmeleri için yurt dışında teminat mektuplarının kabulü, Türkiye’de ise tamamlanma oranı yüzde 75’in altında olan projeler için tasfiye hakkı getirilmesi konularında Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan destek istedi.

Ödül töreninde konuşan TMB Başkanı M. Erdal Eren, “Geçtiğimiz yıl sektörümüz için de küresel düzeyde zor bir yıl oldu. 2023 yılında küresel ekonomik krizin yansımaları, jeopolitik gerginlikler ve bölgemizdeki savaşların etkileri devam ederken ülkemizde meydana gelen “Yüzyılın Felaketi” depremler ile yüreklerimiz yandı. 6 Şubat depremlerinin ilk anlarından itibaren yurt içindeki tüm gücümüzü deprem bölgesinin yeniden ayağa kaldırılması için seferber ettik. Bakanlıklarımız ve ilgili devlet kurumları öncülüğünde bölgedeki tüm konutları ve altyapıyı yeniden inşa ediyor, yaralarımızı birlikte sarıyoruz. Bu noktada aynı acıların bir daha yaşanmaması için ülkemiz genelinde olası depremlere karşı afet odaklı kentsel dönüşüm için de ilgili bakanlıklarımız ve yerel yönetimlerle birlikte üstümüze düşen görevler için hazır olduğumuzu belirtmek istiyorum.” dedi.   

‘Yurt dışında sadece müteahhit olarak değil, yatırımcı ve işletmeci olarak da rol almaktayız’

Yurt içinde “ekonominin lokomotifi”, yurt dışında ise “dünyayı inşa eden” olmak ve Türk müteahhitliğini bir marka haline getirmek için çalıştıklarını anlatan TMB Başkanı Eren, “1972 yılında başladığımız yurt dışı faaliyetimizde 2000’li yıllarda büyük bir atılım gerçekleştirdik ve hemen hemen her ülkede geleceğe köklü bir miras bıraktık. Her bir başarı ülkemizin gelişiminde ve bir marka haline gelmesinde birer tuğla niteliği taşımaktadır. Dünyanın her köşesinde, tam 137 ülkede otoyollar, köprüler, barajlar, raylı sistemler, havalimanları, hastaneler, oteller, konutlar, endüstriyel tesisler gibi çok çeşitli alt ve üst yapı projesini yüksek kalitede, uygun maliyetlerle ve öngörülen sürelerde hayata geçirdik. Sayın Cumhurbaşkanımızın öncülüğünde yurt dışında artık sadece müteahhit olarak değil, yatırımcı ve işletmeci olarak da rol almaktayız” diyerek sözlerine devam etti.

Hedefler için 2 destek talebi

Yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinde hedeflere ulaşabilmek için Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan destek talebinde bulunan TMB Başkanı Eren, “Sektörümüz açısından son derece önemli ve öncelikli konu Türk bankalarının teminat mektuplarının faaliyette bulunduğumuz ülkeler tarafından doğrudan kabul edilmemesidir. Teminat mektuplarının kontr-garantisi için ödemek zorunda kaldığımız yüksek komisyon tutarları maliyetlerimizi artırmakta ve rekabet gücümüzü olumsuz yönde etkilemektedir. Bu bağlamda, Türk bankaları tarafından verilen teminat mektuplarının faaliyette bulunduğumuz ülkelerde doğrudan kabulünün sağlanması için Hazine ve Maliye Bakanlığı, BDDK, Bankalar Birliği, Eximbank ve ilgili diğer kuruluşların iş yaptığımız ülke makamlarına uluslararası standarttaki bankacılık sektörümüzü ve denetim standartlarımızı anlatmalarının faydalı olacağını düşünüyoruz. Bunun yanı sıra Libya, Suudi Arabistan, Türk Cumhuriyetleri ve Irak gibi çok yakın temasta olduğunuz ülkelerin en üst düzey yöneticileri ile yapacağınız siyasi görüşmelerde konunun tarafınızdan gündem maddesi yapılması kesinlikle daha etkili olacaktır. Sektörümüz açısından diğer önemli bir sorun ise uygulanmakta olan Ekonomik Program ile Kamuda Tasarruf Tedbirleri çerçevesinde deprem bölgesi dışında programa yeni proje alınmaması; devam eden kamu altyapı projelerinde ise ilerleme oranı %75’in altındaki projelere cüzi miktarda ödenek ayrılması veya ödenek verilmeyerek askıya alınmasının kararlaştırılmış olmasıdır. Kamu yatırımlarında önceliklendirme yapılması; bütçe imkanlarının kısa sürede tamamlanacak projelere tahsisini öngören bu kararı tamamen doğru buluyoruz. Ancak ilerleme oranı %75’in altında olduğu için ödenek verilmeyerek yavaşlatılan veya tümden durdurulan projelerin teminat mektubu, sabit personel ve iş yapmadan açık tutulan şantiye giderleri gibi masraflarının belirsiz bir süre için müteahhide yüklenmesi adil değildir. Bu durumdaki işlerin müteahhitlerine şartsız tasfiye hakkı verilerek değişik büyüklükteki yüzlerce müteahhidin batmasını önlemek konusunda gereğinin yapılması gerektiğini düşünüyoruz.” açıklamalarında bulundu.  

Pazar payı ve çeşitliliği artırmak için görüşmeler sürüyor

Türk müteahhitleri olarak sahip olunan deneyim ve bilgi ile uluslararası pazarda paylarını her geçen gün artırmak için çaba gösterdiklerini belirten Başkan Eren, “2023 yılında da savaş şartlarına rağmen Rusya hala lider pazarımız olmaya devam etmiştir. Vizyon 2030 programı kapsamında hareketlenen Suudi Arabistan ile Kalkınma Yolu projesinin yanı sıra birçok büyük altyapı projesi bulunan Irak çok yakından takip ettiğimiz yeni hedef ülkelerimiz. Ağustos ayında siyasi istikrarsızlık sürecinde uzak kaldığımız Pakistan’a Ticaret Bakanımız başkanlığında yaptığımız ziyarette bizzat Başbakan Sayın Şahbaz Şerif tarafından yeni atılım döneminde başlayacak altyapı projeleri için davet edildik. Ticaret Bakanlığımız ile birlikte başta bu ülkeler olmak üzere ülkelerindeki inşaat projelerinde firmalarımızı görmek isteyen birçok ülkeden konuk bakanlar ve heyetlerle ülkemizde veya gelişmeleri yerinde görüşmek için o ülkelere giderek temaslarımızı sürdürüyoruz. Bu yıl sonuna kadar Irak, Suudi Arabistan, Özbekistan ve Nijer’e Ticaret Bakanlığımız ile birlikte müteahhitlik heyeti ziyaretleri yapmayı planlıyoruz. Büyük üzüntü duyduğumuz savaşın sona ermesi ile birlikte Ukrayna’nın yeniden inşası sürecinde yer almak için temaslarımız da kesintisiz devam ediyor. Japonya, İngiltere, İsviçre, Finlandiya, Avusturya ve Macaristan gibi birçok ülke ile projeleri için finansman ihtiyacı olan Ukrayna, Endonezya, Özbekistan gibi ülkeler ve Sahra Altı Afrika bölgesindeki projeler için Eximbankımızla birlikte işbirliği anlaşmaları yaparak çözümler oluşturmaya çalışıyoruz.” ifadelerini kullandı. 

Törene katılan, "Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi" ile "Dünyanın En Büyük 225 Uluslararası Teknik Müşaviri" listelerinde yer alan müteahhitlik ve müşavirlik firmalarının temsilcileri, ödüllerini Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın elinden aldı.

Söz konusu listede yer alan müteahhitlik ve müşavirlik firmaları şunlar:

Limak, Rönesans, Enka, Yapı Merkezi, Ant Yapı, Esta, Cengiz, Gülermak, Aslan Yapı, Çalık Enerji, TAV, Kuzu, Nurol, Tekfen, Metag, Eser, Kolin, Polat Yol, Bayburt Grup, İlk, Alarko, Sembol, Yenigün, Gap, Onur, MBD, Dekinsan, Yüksel, Üstay, Duygu, Summa, Tepe, İris, Mapa, Stfa, Makyol, SMK, Nata, Ic İçtaş, Dorçe, Feka, Zafer, Doğuş, NKY, Proyapı, Yüksel Proje, Dolsar, Temelsu, Tekfen Mühendislik ve Mapa.

"Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi" ile

"Dünyanın En Büyük 225 Uluslararası Teknik Müşaviri"  listeleri daha önce dergilerimizde yayınlanmıştı.

https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7242253047219802113