Enerji Verimliliği ve Yönetimi Derneği (EYODER) Yönetim Kurulu Başkanı Onur Ünlü Yatırımlar Dergisi İçin yaptığı açıklamada “2026, ertelenen Enerji Verimliliği Yatırımlarının  yeniden Gündeme Alındığı Bir Yıl Olacak” dedi.

Onur Ünlü'nün sorularımıza verdiği cevaplar aşağıda yer alıyor:

YD: 2025 yılı enerji verimliliği sektörü açısından nasıl geçti? Sektör, yılın başındaki hedeflerine ulaşabildi mi?

2025 yılına girerken yeşil dönüşüm alanında yükselen farkındalık ve küresel baskının etkisiyle enerji verimliliği yatırımlarında artış bekliyorduk. Ancak hem ülkemizde hem de Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) raporlarına göre dünya genelinde bu yatırımlarda bir daralma yaşandı. Bu durumun küresel boyuttaki temel nedenleri, jeopolitik riskler ve küresel ticaretteki belirsizlik ortamıydı. Türkiye’yi dünyadan ayrıştıran üçüncü unsur ise ekonomik sıkılaşma politikası ve bunun sonucunda oluşan yüksek finansman maliyetleri oldu. Teşvik ve destek mekanizmalarına rağmen işletmeler finansal sürdürülebilirlik kaygıları nedeniyle yüksek getiri sağlayan alternatif yatırım araçlarına yöneldi. Bu da enerji verimliliği alanındaki projelerin ertelenmesine yol açtı. Yüksek faiz oranları ve küresel enerji fiyatlarının önceki yıllara göre düşük seyretmesiyle birlikte geri ödeme sürelerinin uzaması da sektörün büyüme hızını yavaşlattı. Bu yılın en olumlu gelişmesi ise yürürlüğe giren İklim Kanunu oldu. Çünkü bu kanun özellikle Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) kurulması ve karbon piyasası altyapısı için gerekli yasal zemini oluşturuyor.

YD:  Jeopolitik riskler Türkiye’de ve dünya genelinde devletlerin enerji politikalarını nasıl etkiledi?

Ülkelerin enerji politikaları 10 yıl önce Paris Anlaşması ile başlayıp ardından Avrupa Yeşil Mutabakatı ile devam eden süreçte ciddi bir dönüşüm ve hız kazandı. Karbon nötr hedefleri, emisyon azaltımı ve fosil yakıtlardan çıkış en büyük öncelikler haline geldi. Ancak bu yolculuk, Rusya-Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu'daki çatışmalar gibi jeopolitik şoklarla sekteye uğradı. Özellikle Ukrayna’da süregelen savaşın ilk dönemlerinde birçok ülke, uzun yıllardır çıkmak için büyük çaba gösterdiği kömürü yeniden değerlendirmek, hatta kömür santrallerini devreye almak durumunda kaldı. Günümüz itibarıyla ülkelerin enerji politikalarının merkezine dışa bağımlılıktan kurtulma ve arz güvenliğini sağlama yerleşti. Bunun son örneği de AB’nin 2027 yılına kadar Rus gazı ithalatını aşamalı olarak durduracağını açıklaması oldu. Türkiye de bu alanda ciddi çalışmalar gerçekleştiriyor. Karadeniz’deki keşifler, yenilenebilir enerji yatırımları, nükleer enerji hamlesi, 2024-2030 Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı (UEVEP) kapsamında sadece enerji verimliliği ile 100 milyon ton emisyon azaltımı hedefi ve batarya teknolojilerine yönelik yatırımlar, bağımsız ve temiz enerji hamlesinin temelini oluşturuyor.

YD:  2026 yılı için hedef ve beklentileriniz neler?

2025 yılında yaşadığımız zorlu sürece rağmen 2026 yılına dair beklentilerimiz oldukça olumlu. Barış umutlarının artması ve ticaret savaşlarının belirli bir zemine oturması küresel ekonomik istikrarın artmasını sağlayabilir. Ülkemizde ise enflasyonun düşmesi, kredi faizlerinin makul seviyelere geleceğine yönelik beklentiler ve emisyon azaltımı hedefi, ertelenen yeşil dönüşüm yatırımlarının yeniden devreye alınma ihtimalini güçlendiriyor. Ayrıca tüm yavaşlamaya rağmen gıda, ilaç, kimya ve otomotiv gibi sektörler enerji verimliliği yatırımlarını sürdürdü. 2026 itibarıyla bu sektörlerin sayısının artacağını öngörüyoruz. Bununla birlikte ticari binalara sağlanan devlet desteği imkanları göz önünde bulundurulduğunda, 2026 ve sonrasında özellikle hastane ve otel binalarına yönelik enerji verimliliği yatırımlarının hızla artmasını bekliyoruz. Kentsel dönüşüm kapsamında yeni binaların enerji verimli yapılma zorunluluğundan doğan yeşil bina ve teknoloji pazarında da ciddi bir yatırım potansiyeli var.

Öte yandan Verimlilik Artırıcı Proje (VAP), KOSGEB, TÜBİTAK ve farklı bakanlıkların sağladığı destek ve teşviklerin 2026’da da devam etmesini bekliyoruz. Bunların yeniden değerleme oranlarında artış var, özellikle de VAP destekleri burada öne çıkıyor. 2025 yılında VAP kapsamında enerji verimliliğini artırmak amacıyla hazırlanan projelerde destek üst limiti 21 milyon 589 bin 500 TL’ye yükseltildi. Desteklenecek yatırım bedeli 71 milyon 965 bin TL’ye kadar yüzde 30 oranında destekleniyor. ETS’nin de hayatımıza girmesiyle birlikte oradan sağlanacak kaynakların da ilave yatırım ve teşvik olarak sektöre yansıyacağını öngörüyoruz.

YD:  2025 yılı EYODER açısından nasıl geçti? 2026 için yeni plan ve hedefleriniz var mı?

2025, derneğimizin on beşinci kuruluş yıl dönümüydü, dolayısıyla bizim için özel bir yıldı. 2025’te çok önemli bir organizasyona imza attık. Enerji hizmet şirketlerinin dünya genelindeki çatı örgütü Global ESCO Network (Küresel ESCO Ağı) tarafından düzenlenen 2. Uluslararası ESCO Sempozyumu’na ev sahipliği yaptık. 42 ülkeden, enerji hizmet sektörünün dünya çapındaki liderlerinin de arasında yer aldığı yaklaşık 200 katılımcıyla birlikte enerji verimliliği alanındaki çalışmalar, uluslararası düzenlemelerin enerji verimliliği politikalarına etkisi, kamu ve yerel yönetimlerle iş birlikleri, yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üretimi, finansmana erişim gibi konuları ele aldık.

2026’da ise gündemimizdeki en önemli başlıklardan birini sürdürülebilirlik oluşturuyor. Bilindiği üzere, 2025 yılında kurumlar, Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) ile beraber ilk kez entegre sürdürülebilirlik raporlarını sundu. 2026 yılında bu kapsamda rapor yayımlayan firma sayısının artmasını, bu sayede şirketlerin bu alandaki stratejilerinin gelecek dönem planlarının daha şeffaf bir hale gelmesini bekliyoruz. Bu da enerji hizmet şirketlerinin pazarla ilgili daha iyi yorum ve çözümleme yapmasına olanak tanıyacak. Biz de EYODER olarak 2026 yılından itibaren enerji hizmet şirketlerine yönelik uluslararası ölçüm ve doğrulama sertifikasyon eğitimleri gerçekleştireceğiz.

https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7407756299209195520