Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) yeni raporuna göre, artan jeopolitik gerginlikler ve ekonomik belirsizliklere rağmen küresel enerji yatırımları 2025 yılında rekor seviye olan 3,3 trilyon dolara çıkacak ve temiz enerji teknolojileri fosil yakıtlara göre iki kat daha fazla sermaye çekecek.

IEA'nın yıllık Dünya Enerji Yatırım raporunun 2025 baskısına göre, temiz teknolojilere (yenilenebilir enerji, nükleer, şebekeler, depolama, düşük emisyonlu yakıtlar, verimlilik ve elektriklendirme) yapılan yatırım bu yıl rekor seviye olan 2,2 trilyon dolara ulaşma yolunda. Bu, yalnızca emisyonları azaltma çabalarını değil, aynı zamanda endüstriyel politikanın artan etkisini, enerji güvenliği endişelerini ve elektrik tabanlı çözümlerin maliyet rekabet gücünü de yansıtıyor  .  Petrol, doğal gaz ve kömüre yapılan yatırımın 1,1 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.

Dünya Enerji Yatırımı raporunun 10. baskısında, yakıtlar, teknolojiler ve bölgeler genelindeki mevcut yatırım ortamının kapsamlı bir değerlendirmesinin yanı sıra, son on yıldaki bazı önemli değişiklikler de inceleniyor.

"Enerji dünyasının görünümünü bulandıran jeopolitik ve ekonomik belirsizlikler ortasında, ülkeler ve şirketler kendilerini çok çeşitli risklerden izole etmeye çalışırken, enerji güvenliğinin bu yıl küresel yatırımın rekor seviyede 3,3 trilyon dolara ulaşmasının temel itici gücü olarak ortaya çıktığını görüyoruz," dedi IEA İcra Direktörü Fatih Birol . "Hızla gelişen ekonomik ve ticari tablo, bazı yatırımcıların yeni enerji projesi onayları için bekle ve gör yaklaşımını benimsediği anlamına geliyor, ancak çoğu alanda mevcut projeler için henüz önemli sonuçlar görmedik."

Dr. Birol, "IEA , Dünya Enerji Yatırımı raporunun ilk baskısını yaklaşık on yıl önce yayınladığında, 2015'te Çin'deki enerji yatırımının Amerika Birleşik Devletleri'ninkinden biraz önde olduğunu gösterdi," diye ekledi. "Bugün Çin, Avrupa Birliği'nin iki katı kadar enerjiye harcama yapan, küresel olarak açık ara en büyük enerji yatırımcısı ve neredeyse AB ile Amerika Birleşik Devletleri'nin toplamından daha fazla."

Geçtiğimiz on yılda, Çin'in küresel temiz enerji harcamalarındaki payı, güneş, rüzgar, hidroelektrik, nükleer, piller ve EV'ler de dahil olmak üzere çok çeşitli teknolojilere yapılan stratejik yatırımlarla desteklenerek dörtte birden neredeyse üçte birine yükseldi. Aynı zamanda, küresel petrol ve gaza yapılan harcamalar Orta Doğu'ya doğru kayıyor.

Günümüzün yatırım eğilimleri, yeni bir Elektrik Çağı'nın yaklaştığını açıkça gösteriyor. On yıl önce, fosil yakıtlara yapılan yatırımlar, elektrik üretimi, şebekeler ve depolamaya yapılan yatırımlardan %30 daha yüksekti. Bu yıl, elektrik yatırımlarının, petrol, doğal gaz ve kömürü pazara getirmek için harcanan toplam miktardan yaklaşık %50 daha yüksek olması bekleniyor.

Küresel olarak, düşük emisyonlu güç üretimine yapılan harcamalar son beş yılda güneş PV'nin öncülüğünde neredeyse iki katına çıktı. Hem kamusal ölçekte hem de çatı üstü güneş enerjisine yapılan yatırımın 2025'te 450 milyar dolara ulaşması bekleniyor ve bu da onu küresel enerji yatırım envanterindeki en büyük kalem haline getiriyor. Pil depolama yatırımları da hızla yükseliyor ve bu yıl 65 milyar doların üzerine çıkıyor.

Nükleer enerjiye sermaye akışı son beş yılda %50 oranında büyüdü ve 2025'te yaklaşık 75 milyar dolara ulaşma yolunda. Elektrik talebindeki hızlı büyüme, esas olarak Çin ve Hindistan'da kömür arzına yapılan sürekli yatırımı da destekliyor. 2024'te Çin, yaklaşık 100 gigavatlık yeni kömürle çalışan elektrik santrali inşaatına başladı ve kömürle çalışan santrallerin küresel onaylarını 2015'ten bu yana en yüksek seviyeye taşıdı.

Elektrik güvenliği için endişe verici bir işaret olarak, artık yılda 400 milyar dolar olan şebekelere yapılan yatırım, üretim ve elektriklendirme harcamalarıyla aynı hızda ilerlemiyor. Elektrik güvenliğinin sürdürülmesi, şebekelere yapılan yatırımın 2030'ların başında üretim harcamalarıyla eşitliğe ulaşmasını gerektirecektir. Ancak, bu, uzun izin prosedürleri ve trafo ve kablolar için sıkı tedarik zincirleri tarafından engellenmektedir.

Rapora göre, daha düşük petrol fiyatları ve talep beklentileri, 2020'deki Covid düşüşünden bu yana ilk kez yıllık bazda petrol yatırımında düşüşe neden olacak. Beklenen %6'lık düşüş, esas olarak ABD sıkı petrol harcamalarındaki keskin düşüşten kaynaklanıyor. Buna karşılık, ABD, Katar, Kanada ve diğer yerlerdeki yeni projeler devreye girmeye hazırlanırken, yeni sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesislerine yapılan yatırım güçlü bir yükseliş eğiliminde. Küresel LNG pazarı, 2026 ile 2028 yılları arasında şimdiye kadarki en büyük kapasite büyümesini deneyimlemeye hazırlanıyor.

Rapor, harcama kalıplarının küresel olarak çok dengesiz kaldığını, özellikle Afrika'daki birçok gelişmekte olan ekonominin enerji altyapısı için sermaye seferber etmekte zorlandığını tespit ediyor. Bugün Afrika, küresel temiz enerji yatırımının yalnızca %2'sini oluşturuyor. Dünya nüfusunun %20'sine ev sahipliği yapmasına ve hızla artan enerji talebine rağmen, fosil yakıt harcamalarının azalması ve temiz enerjide yetersiz büyüme nedeniyle kıta genelindeki toplam yatırım son on yılda üçte bir oranında düştü. Rapora göre, Afrika ülkelerinde ve diğer gelişmekte olan ve yükselen ekonomilerdeki finansman açığını kapatmak için uluslararası kamu finansmanının ölçeklendirilmesi ve daha büyük hacimlerde özel sermaye getirmek için stratejik olarak kullanılması gerekiyor.

Dünya Enerji Yatırımı raporunun bu yılki sayısında, kullanıcıların 2016-2020 ve 2021-2025 dönemleri arasında çok sayıda sektör, yakıt ve teknolojiye ait enerji yatırımlarını karşılaştırmasına olanak tanıyan etkileşimli bir veri gezgini yer alıyor . Veri gezgini, küresel eğilimlerin yanı sıra 19 ülke ve bölgeye ait verileri de kapsıyor.

https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7336442830686466050